Actueel

Wij scannen 100 stations in Nederland!

ProRail, zorgt voor het gehele spoorwegnet: van aanleg tot beheer. Het beheren van de data gaat via een Basisbeheerkaart. Het is erg belangrijk dat de data hierin up-to-date is. Daarom benadert ProRail verschillende partijen om het spoorwegnet in kaart te brengen. Deze keer speelden wij hierin een belangrijke rol.

Voor het project van ProRail zochten wij de samenwerking met Arcadis. Dit vanwege de brede kennis en ervaring van ons in het 3D-laserscannen in combinatie met het maken van 3D-modellen en de ruime spoorkennis bij Arcadis.

Verder lezen Sluiten

Groot omvangrijk project

ProRail wil alle beheerkaarten van het spoorwegnet en alle stations up-to-date hebben en houden. Dit gaat via 3 werkpakketten. Het eerste werkpakket gaat over het invliegen van alle spoorwegen en stations met een vliegtuig. Het tweede werkpakket gaat over het scannen van alle spoor- en omgevingsobjecten die vanuit de lucht niet zichtbaar zijn. Zoals het scannen onder overkappingen op het station. In het derde werkpakket wordt dan de Basisbeheerkaart geüpdatet en worden alle ingewonnen data (mutatiekarteringen) verwerkt. Wij voeren werkpakket twee in zijn geheel uit. Arcadis verwerkt de data in de Basisbeheerkaart in het laatste werkpakket.

Door de enorme omvang van het project is een goede workflow vereist. Hierdoor hebben wij een plan van aanpak geschreven voor het inmeten van alle stations. Het inwinningsproces kent per station vier componenten: voorbereiding, inwinning, dataverwerking en kwaliteitscontrole. Ook moet er rekening gehouden worden met de vele veiligheidsrisico’s die horen bij het werken op de stations. Iedereen die meewerkt op of bij dit project volgt daarom een Taak Eigen Veiligheid (TEV)-cursus. Daarnaast zijn alle metingen vooraf aangekondigd bij de stations beheerder.

Voldoen aan hoge eisen

Naast de grote omvang van dit project stelt ProRail hoge eisen aan de gevraagde data. De 360-graden beelden, in combinatie met de 3D-puntenwolk, moeten van hoge kwaliteit zijn. Alleen op die manier worden objecten met de juiste precisie gemeten. Er is geen enkele scanner op de markt die een puntenwolk en de beelden volgens de gevraagde eisen levert. Om te voldoen aan de hoge eisen hebben wij onderzoek gedaan, daardoor is een slimme oplossing bedacht: het combineren van een Leica RTC360-laserscanner met een aparte hoogwaardige fotocamera.

 “Door deze nieuwe scanners is het mogelijk om direct in het veld de ingemeten puntenwolk aan elkaar te koppelen. Daarnaast hebben wij een hoogwaardige camera aangeschaft voor het maken van nog betere 360-graden beelden” – Ernst ten Napel, projectleider Geo.

Deze methode zorgt voor enkele uitdagingen om succes te garanderen. Denk bijvoorbeeld aan verschillende centerpoints en het extrapoleren van de juiste rotatieparameters. Dit zetten wij om naar transformatievectoren om de juiste inpassing te krijgen van de 360°-beelden. Dit lossen wij intern op een innovatieve manier op door tooling. Lees verder om te weten hoe wij dat doen.

Ontwikkelde tool

Wij leveren aan ProRail een gekleurde RD-NAP geregistreerde puntenwolk en ingepaste 360-graden beelden. Deze 360°-beelden worden zeer nauwkeurig ingepast in de puntenwolk, foto en puntenwolk moeten namelijk precies ‘op elkaar liggen’. Zo kunnen de natuurlijke kleuren van de foto overgedragen worden op de puntenwolk. Maar een goede ingepaste foto wil nog niet zeggen dat deze per se horizontaal ligt. Een 360° foto heeft de eigenschap dat deze op zich geen horizontaalvlak en geen vaste nul-richting kent, zoals de richting van het noorden op een kaart. Wij hebben intern een afdeling Proces & Innovatie, zij ontwikkelen tools die werkprocessen versoepelen en verbeteren. Zo ook voor dit project: “ProRail vereist (voor gebruik in hun eigen software) dat de panorama’s noord-georiënteerd opgeleverd worden. Omdat één panorama-foto uit acht deelfoto’s bestaat, moeten we alle deelfoto’s corrigeren. De onderlinge samenhang moet hierbij wel intact blijven. Via matrixberekeningen worden per deelfoto rotatieparameters bepaald. Hiermee worden de deelfoto’s over drie assen gedraaid, dit zodat het nulpunt van de panorama naar het noorden gericht is en de deelfoto’s nog steeds goed op elkaar aansluiten” – aldus Joukje de Haan, specialist Proces & Innovatie.

Data controleren

Voor het behalen van de gevraagde kwaliteit is een goede basis erg belangrijk, vandaar dat wij controleren vooropstellen tijdens dit project. Zo vertelt Niels Domhof, 3D-specialist: “We hebben veel controleslagen over de ingewonnen data uitgevoerd. We maken altijd doorsneden over de  x-, y- en de z-as, hiermee kunnen we zien of alle data goed op elkaar aansluit. Ook zijn alle organische elementen uit de puntenwolk verwijderd zodat we mooie schone puntenwolken krijgen. Om de geregistreerde puntenwolk aan het RD/NAP netwerk te koppelen, zijn er grondslagpunten op de stations gemaakt. Ook werken we altijd met het 4-ogen principe. Dat betekent dat er altijd twee 3D-specialisten afzonderlijk naar de puntenwolk kijken zodat de puntenwolk goed gecontroleerd wordt” – Niels Domhof, 3D-specialist.

Corona

De Corona pandemie zorgt voor veel moeilijkheden. Maar Domhof legt uit waarom deze situatie voor dit project in het voordeel heeft gewerkt: “Het is misschien raar om te zeggen maar voor dit project kwam de Corona periode eigenlijk wel goed uit. Er waren bijna geen mensen op het station en ook reden er bijna geen treinen. Hierdoor kregen we veel schonere puntenwolken waar we nauwelijks organische objecten uit hoefden te halen. Toen er nog geen pandemie heerste hebben we Utrecht Centraal ingemeten op 2, 3 en 4 januari. Op deze dagen hebben de meeste mensen nog kerstvakantie waardoor het rustiger is op Utrecht Centraal. Bij zo’n groot project moet je erg flexibel zijn in de planning”.

Waarom Geomaat?

Waarom Arcadis ons heeft benaderd? Door onze brede kennis en ervaring. Zo hebben wij in voorgaande jaren ongeveer 50 stations ingewonnen voor inventarisaties, voor diverse opdrachtgevers. Het doel van dit project was het in kaart brengen van de stationsoutillage. Uit de ingewonnen 3D-puntenwolken hebben wij een 3D BIM-model gegenereerd. ProRail kan zo gemakkelijk de nieuw situatie (het ontworpen model) over de ‘oude’ ingewonnen situatie heen leggen.

Oplevering

Buiten is het maken van de scans voor het eerste jaar inmiddels afgerond. “We zijn nu bezig met de laatste fase van de oplevering en het voorbereiden van de mutatiemetingen”- Ernst ten Napel, projectleider.

Project feiten

  • Ca. 4500 – standplaatsen geteld.
  • Veel stations ingemeten waaronder:
    • Amsterdam Centraal
    • Amsterdam Zuid
    • Schiphol
    • Utrecht Centraal
    • Groningen
    • Zwolle
    • Almere
    • Et cetera.

Prachtig om z’n grote opdracht samen met ProRail en Arcadis uit te voeren. Inmiddels zijn alle 100 stations ingemeten en zitten we in de afrondingsfase van dit project

Ernst ten Napel

Ernst ten Napel

Projectleider Geo
Meer actueel
Alles zien